Tag Archives: comunidade

O lazo rosa, ¿a nova camiseta do Che Guevara?

16 Oct

Por se algunha de vos non está enterada, o mes de Outubro é o mes contra o cancro de mama. Durante todo o mes, e especialmente o 19 de Outubro, poderemos ver un aumento nas campañas de sensibilización e, sobre todo, veremos de xeito más habitual un dos seus símbolos máis claros: o lazo rosa. En principio un símbolo beneficioso para amosar solidariedade con, entre outras, os máis de 16.000 novos casos que se detectan cada ano no Estado, non está exento de polémicas e de críticas por unha serie de colectivos feministas e de mulleres que, sobre todo no extranxeiro, comezan a erguer voces contra o que cren que é cada vez máis un negocio ou, aínda peor, unha cortina de fume.

Coma é un tema moi compricado, deixo por diante que non pretendo criticar o feito de que a xente mostre solidariedade nin por suposto pretendo dar unha respota definitiva ou total a cómo debe ser a resposta comunitaria ante esta enfermidade. A miña intención é como lle expliquei a Antía Marante, muller que me motivou este post e coa que teño a boa sorte de poder compartir inquedanzas similares, a de amosar a cara oculta, o “twist” que fan algunas mulleres para facernos cuestionar o que sempre deramos por bo. Ben, sen máis, comezo.

A primeira crítica e máis evidente, seguindo a Think before you pink -sí, síntoo, inglis pitinglis-, é que o que alguna vez foi un símbolo de solidariedade é hoxe en día un símbolo inocuo, que ten perdido a súa capacidade mobilizadora e, o que é peor, que é usado por compañías para vender máis productos a través dunha falsa imaxe de preocupación pola saúde das mulleres. De feito en numerosas ocasións, nin sequera está claro exactamente cánto do diñeiro recaudado é invertido directamente na investigación para a prevención e a detección precoz do cancro de mama e todo pérdese nunha sorte de círculo sen consecuencias “mostro solidariedade porque levo o lazo, levo o lazo porque mostro solidariedade”.

Sí, non minto. Kentucky Fried Chicken, coñecida por masacar animais e producir comida-lixo, tamén pasárase ao rosa. Mátame camión.

Desta última, coma nunha cadea de acontecementos, aparece a segunda crítica e, para min, a máis interesante de todas. Certas organizacións de mulleres critican o feito de que o lazo rosa, ao teren perdido o seu valor e acabar sendo tan representativas dunhas loita real e directa como, digámolo así, unha camiseta do Che Guevara, é usado para o contrario do que di servir: en realidade desmobilizan e desarticulan unha verdadeira resposta política e comunitaria. Para min persoalmente foi toda unha sorpresa aprender que, nos anos 70, en plena segunda ola do feminismo, houbo manifestación onde os lemas eran reivindicacións por unha mellor investigación das causas e pola erradicación do que é unha epidemia que aumenta o seu número de mortes cada ano e que afectaba e segue afectar de maneira maioritaria a mulleres -o cancro de mama en homes existe, pero é menos dun 1%-. Non eran milleiros de mulleres correndo vestidas de rosa como pasa en USA, pero eran mulleres enoxadas xustamente.

E de aquí movémonos ao terceiro cuestionamento, moi intelixente tamén, que plantexa que, debido a estas campañas rosas e manexables, simpáticas e nada problemáticas, esquecémonos de qué hostias viñemos a facer aquí, que non é nada máis nin nada menos que erradicar efectivamente o cancro de mama. Era o que vos apuntaba ao principio cando dicía que algunas organizacións falaban dunha cortina de fume para ocultar que, a pesar de tódolos cartos invertidos en lazos rosas, non estamos máis pertos de atopala solución ao cancro de mama, nin sequera de evitar o seu aumento. E son moitas as mulleres que comezan a organizarse e a públicamente preguntarse cal é o papel que xoga nesta enfermidade os milleiros de sustancias químicas que tradicionalmente as mulleres estivemos máis expostas a ellas -maquillaxe, productos de limpeza, etc.- e que son recoñecidas toxinas moitas veces canceríxenas. A pregunta, vaia, é en qué momento desviámonos do camiño da loita e da acción para pasar a isto:

Vale, seino, non me saiu un post moi amable para ler, e nin sequera tiven moito tempo para correxir a ortografía. Sei que non teño excusa, pero pido perdón polas castrapadas de antemán. Para rematar, unha páxina web que tenta dar unha resposta real e cotiá a mulleres que un día tiveron que enfrontarse con esta enfermidade e para as cales as historias de superación estilo Oprah Winfrey lles viñeron curtas. Caras tristes ou ledas, desafiantes, con medo ou vergoña. A vida normal, ao fin e ao cabo.

The Scar Project

Advertisements
%d bloggers like this: